Enter your keyword

Yến

In stock N/A .

Mô tả

5 (100%) 1 vote[s]

Yến hay còn gọi là hải yến, huyền điểu, du hà ưu điểu, yến hoa, yến thái, quan yến, kim ty yến.

Tên khoa học C o llo c a lìa sp.

Thuộc họ Vũ Yến A p o d id a e .

Người ta dùng tổ con chim yến (Nidus Collocaliae).

Chim yến thuộc nhiều loài: Yến đâo G ia v a C o llo c a ỉia th u n b e r g i; yến lưng màu tro C o llo c a ỉia in e x p e c ta ta Hume; yến một màu C o llo c a lia u n ic o lo r Gordon; yến đảo Hải Nam C o l l o c a l i a ỉ i n c h i affinis Bearan, yến sào C o lỉo c a lia f r a n c ic a vestida đều thuộc họ Vũ yến A p o d id a e .

A. Mô tả con vật

Hải yến giống con chím én (cũng gọi là yến) nhưng lông không đẹp, hót không hay, mình nhỏ, cánh dài và nhọn, đuôi ngấn, mỏ cong, lông ở lưng và bụng màu xám. lông đuôi và cánh đen như huyền do đó người ta thường gọi loại yến này là “huyền điểu” (chim đen màu huyên), hay “hải yến” (chim yến ờ biển), hoặc “du hà ưu điểu” (chim bay trên sông nước).

Nhiều loại yến khác cũng được khai thác; tất cà đểu nhỏ và thân thường chỉ dài 9-10cm, con cái to hơn con đực, nặng chỉ khoảng 7-10g, đầu mỏ hơi cong, ngón chân có màng, cánh nhỏ dài, thường bơi lội trên mặt nước hoặc bay lướt ưèn mặt nước, đớp lấy động vật trong biển hoác đồ ăn ờ tàu thuyền vứt bò để làm thức ăn. Đừng nhầm với chim én mình thon, mỏ rộng, đuôi dài và chẽ thành hình chữ V tuy thuộc cùng họ, nhưng khác loài và không cho yến, vì không làm tổ bằng chất dãi như chim yến nói trên.

Một số vị thuốc khác có tại Kiều Gia Đường:

  1. Mật ong
  2. Tắc kè
  3. A giao
  4. Lộc nhung

B. Phân bố, thu hái và chế biến

Chim yến cho yến sống rải rác ờ những hải đảo vùng đông nam châu Á, Inđônêxia, Philipin, miền nam Trung Quốc (bờ biển Phúc Kiến, Quảng Đông. Hải Nam).

Ở Việt Nam chìm yến cho yến sống nhiều ở ven biển từ Quảng Bình đến Hà Tiên. Có ba vùng đặc biệt nổi tiếng: Cù lao Chàm (thuộc tỉnh Quảng Nam, Đà Nẵng). Mũi én và vùng biển thuộc tỉnh Khánh Hòa. Tại những vùng này J. yến sống rất đỏng ở nhiều đảo. Nhưng yến thường ờ tại những nơi rất hiểm hóc: Khi thì ở những mũi đá lởm chởm dựng đứng, khi thì ở những mỏm núi cheo leo, phía dưới Jà vịnh nước đen sâu đầy đá ngầm, muốn tìm và đến được những nơi yến ở để lấy tổ yến phải rất kiên nhẫn và rất dũng cảm. Người ta tìm tổ yến để lấy “yến sào”. Yến sào tức là cái tổ của con chim yến. ở đây yến sống và sinh nờ.

Nhưng khác với những loài chim khác đến mùa sinh đẻ thường tha rác, cành cây về làm tổ, còn chim yến, làm tổ bằng chất nưóc dãi của mình. Người ta cho rằng, ban ngày chim yến đi kiếm ăn, nuốt cá con trong biển, rồi đêm đến nhả nước dãi thành những vành tròn hình xoáy trôn ốc để xây tổ. Ban đầu tốc độ chậm, nhưng vào mùa gió nồm thổi thì tốc độ nhanh hơn. Vào đầu tháng 4 yến làm xong tổ và thời kỳ này cũng là bắt đầu mùa thu hoạch tổ yến đầu tiên. Nếu thu hoạch kịp thì chim yến mất tổ, còn thời gian làm lại tổ khác. Đợt làm tổ thứ hai này kéo dài 2-3 tháng, kịp vào tháng 6 là mùa yến sinh nở. Yến đẻ trứng, sau 25 ngày trứng nờ, chờ sau 75 ngày nữa cho yến non đủ lớn mới nên lấy tổ. Đợt thu hoạch tổ này kém vụ thứ nhất do mồi là thức ãn chính của yến ít đi.

Tùy theo màu sắc, người ta phân biệt lổ yến ra mao yến (hay quan yến) và huyết yến. Mao yến là tổ của hải yến lúc đầu mới làm để đẻ trứng. Vì khí hậu còn lạnh, trong tổ có nhiêu lông yến màu tro đen, hình tổ hơi giống hình bán nguyệt, mặt bám vào hang đá thì tương đối bằng, mặt hướng ra ngoài hơi vồng lên, dài độ 6-10cm, rộng 3-5cm, mặt trong lõm vào, bên ngoài màu tro trắng, lẫn lộn nhiều lông yến, toàn thể do nhiều lớp sợi xơ chồng lên mà thành, mật bấm vào hang đá thì xơ chằng chịt, ngổn ngang, sần sùi, mặt lưng vồng lên thì sợi xơ tương đối mịn, sấp xếp thành hình sóng lượng, bên trong tổ thì sần sùi như xơ mướp, chất cứng mà dòn, dề gẫy, chỗ gẫy trong như chất sừng. Một tổ yến chỉ nặng khoảng lOg.

Bạch yến hay quan yến là tổ có lông lần đầu tiên bị lấy mất, con yến làm lại tổ lần thứ hai, màu trắng tinh, nửa trong suốt, mặt lưng lồi lên tương đối bằng, trơn, thỉnh thoảng cũng có lông yến lẫn vào, hình dáng lón nhỏ cũng giống như mao yến, thứ này phẩm chất rất tốt. Huyết yến về hình dáng, kích thước cũng như bạch yến, chì khác ở chỗ có sợi xơ màu huyết đỏ nâu. Người ta cho rằng do khi con mẹ nhả dãi làm tổ, trong dãi yến mẹ có lẫn máu. Yến huyết rất hiếm và rất quý. Người ta tính trên một đảo yến, một vụ chỉ thu được 2-3kg huyết yến là cùng. Người ta còn dựa vào màu sắc mà phân biệt ra y ế n th iên là yến có màu vàng, yến đ ịa là yến có màu xám, hơi nham nhở xù xì, y ế n b ả i là loại tổ yến đang làm dở. Mùa thu hoạch tổ yến thường từ tháng 4, tháng 8 đến tháng 12 là tốt. Năm 1976 riêng trong đợt I ty thủy sản tình NghTa Bình đang phẩn đấu khai thác 150kg yến sào, nhiều nhất ờ 2 xã Phước Hải và Phước Châu (Quy Nhơn). Trước đây một kg yến sào trị giá bằng một lạng vàng.

C. Thành phần hóa học

Phân tích tổ yến người ta thấy có gần 50% chít protit, 30,55% gluxit và 6,19% Ưo. Trong protit tháy có 2,7% histìdin, 2,7% acginin, 2,4% xystin, 1,4% tryptophan và 5,6% tyrosin. Trong tro có Photpho, sất, kali và canxi. Hoạt chất chưa rõ.

D. Công dụng và liều dùng

Theo tài liệu cổ thì yến sào được thấy ghi đầu tiên trong “B à n th ả o c ư ơ n g m ụ c th ậ p d i” (1765): Tính chất của yến sào được ghi là vị ngọt, tính bình, vào hai kinh phế và vị.

Tác dụng của nó là nuôi phế âm, tièu đờm, hết ho. T h ư ờ n g -dùng chữa hư yếu, ho lao, sốt từng cơn, hen suyễn, thổ huyết. Thường dùng làm món àn bổ trong những bữa tiệc lớn. Làm thuốc, yến sào được dùng làm thuốc bổ dưỡng, chữa gầy yếu, ho hen, lao, thổ huyết, ngày dùng 6 đến 12g dưới dạng thuốc sắc: cho yến sào vào túi vải, thêm nước vào đun sôi, để lắng mà uống. Theo tải liệu c ổ thì đối với những người biểu tà, vị hư hàn không dùng được.

Đánh giá

Chưa có đánh giá nào.

Hãy là người đầu tiên nhận xét “Yến”

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

ĐẶT MUA SẢN PHẨM

Phí vận chuyển toàn quốc chỉ 0-20.000Đ (Giao hàng, thu tiền tận nhà)

Bỏ trống ô số lượng nếu bạn cần tư vấn

Chúng tôi sẽ liên hệ lại ngay khi nhận được thông tin